I. Nasoslarning ta'rifi va umumiy ko'rinishi
Nasos, turli sohalarda keng qo'llaniladigan mexanik qurilma sifatida, uning asosiy vazifasi suyuqliklarni (suv, moy va boshqalar) bir joydan ikkinchi joyga ko'chirishdir. Nasosning haydovchisi bilan suyuqliklar turli ishlab chiqarish va yashash ehtiyojlarini qondiradigan transport vazifasini samarali va barqaror bajarishi mumkin.
Nasos - bu turli xil suyuqliklarni tashish uchun ishlatiladigan mexanik qurilma. Uning qo'llash doirasi keng bo'lib, suv, moy, kislota va ishqor eritmalari, emulsiyalar, suspenziyalar, suyuq metallar va boshqalarni qamrab oladi. Bundan tashqari, tishli moy nasoslari suyuq gaz aralashmalari va tarkibida to'xtatilgan qattiq moddalar bo'lgan suyuqliklarni ham tashishi mumkin.
Nasoslarni ishlash printsipiga ko'ra uchta asosiy toifaga bo'lish mumkin: ijobiy siljishli nasoslar, pervanel nasoslar va boshqa turdagi nasoslar. Shunisi e'tiborga loyiqki, suv osti nasoslarining tasnifi yanada xilma-xildir. Ishlash printsipiga ko'ra tasniflashdan tashqari, ularni haydash usuli, tuzilishi, maqsadi va tashilayotgan suyuqlikning tabiati asosida ham tasniflash va nomlash mumkin.
Nasosning turli xil ishlash parametrlari o'rtasida murakkab o'zaro bog'liq o'zgarishlar mavjud va bu munosabatlar xarakterli egri chiziqlar orqali intuitiv ravishda ko'rsatilishi mumkin. Har bir nasos o'ziga xos ishlash xususiyatlarini aks ettiruvchi o'ziga xos xarakterli egri chizig'iga ega. Suyuqliklarni tashish yoki suyuqlik bosimini oshirish uchun mexanik qurilma sifatida nasos asosiy harakatlantiruvchining mexanik energiyasini yoki boshqa tashqi energiyani suyuqlikka o'tkazadi va shu bilan suyuqlik energiyasini oshirishga erishadi.
II. Nasosning ta'rifi va tarixiy kelib chiqishi
Nasos, suyuqliklarni tashish yoki suyuqlik bosimini oshirish uchun mexanik qurilma qadimgi davrlarga borib taqaladigan tarixga ega. Umuman olganda, nasos nafaqat suyuqliklarni tashish uchun ishlatiladi, balki gazlarni tashish uchun maxsus mo'ljallangan ba'zi mexanik qurilmalarni ham o'z ichiga oladi. Asosiy harakatlantiruvchining mexanik energiyasini yoki boshqa manbalarning energiyasini suyuqlikka o'tkazish orqali nasos suyuqlik energiyasini oshirishga erishadi.
Odamlar tomonidan suvni ko'tarish uchun ortib borayotgan talab turli xil suv ko'tarish moslamalarining paydo bo'lishiga olib keldi. Misol uchun, Misrda zanjirli nasos miloddan avvalgi 1700-yillarda ixtiro qilingan bo'lsa, Xitoyda qadimiy suv ko'tarish asboblari, masalan, tutqichlar, shishalar va suv g'ildiraklari mavjud edi. Qadimgi Yunonistonda Arximed miloddan avvalgi 3-asrda vintli novdani ixtiro qildi va keyinchalik nasos texnologiyasiga asos soldi.
Vaqt o'tishi bilan qadimgi yunon ustasi Ktesibius miloddan avvalgi 200-yillarda ibtidoiy porshenli nasosni - yong'in o'chirish nasosini - ixtiro qildi. Keyin, 1588 yilda, aylanma nasosning dastlabki rivojlanishini belgilab beruvchi 4 pichoqli toymasin qanotli nasosning rekordi mavjud edi. 1689 yilga kelib, frantsiyalik D. Papan yana ixtiro qildi va 4 qanotli pervanelli volutli markazdan qochma nasosni ixtiro qildi.
18-asrda AQSHda radial toʻgʻri qanotli, yarim-ochiq ikki-soʻrgʻichli va volutli markazdan qochma nasoslar, shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri bugʻ bilan boshqariladigan pistonli nasoslar ketma-ket paydo boʻldi. Ushbu yangiliklar zamonaviy nasos texnologiyasini shakllantirish va rivojlantirishga yordam berdi.
Texnologiyaning uzluksiz rivojlanishi bilan 1840-1850 yillarda amerikalik HR Vorsington bug 'to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qiluvchi porshenli nasosni ixtiro qildi, bu esa nasos tsilindri va bug 'tsilindri bir-biriga qarama-qarshi joylashtirilgan va zamonaviy pistonli nasoslarni takomillashtirishga asos soldi. 1851 yildan 1875 yilgacha ko'p bosqichli markazdan qochma nasoslarning paydo bo'lishi yuqori-bog'li markazdan qochma nasoslarning rivojlanishiga imkon berdi.
O'shandan beri har xil turdagi nasoslar doimiy ravishda paydo bo'lib, samaradorlik asta-sekin yaxshilanib bordi va ishlash va qo'llash sohalari ham tobora kengayib bordi.
III. Nasoslarning tasnifi
Turli sohalarda keng qo'llaniladigan nasoslar juda ko'p turlarga ega va ko'p jihatdan tasniflanadi. Ishlash printsipiga ko'ra, nasoslarni uch toifaga bo'lish mumkin:
Birinchidan, pervanel pompasi yoki qanotli nasos sifatida ham tanilgan ijobiy siljishli nasos mavjud. Ushbu turdagi nasos suyuqlikka kuch qo'llash, energiyani suyuqlikka doimiy ravishda o'tkazish va uning kinetik energiyasi va bosimini oshirish uchun aylanadigan pervaneldan foydalanadi. Keyinchalik, kinetik energiya tushirish kamerasi orqali bosim energiyasiga aylanadi. Ijobiy o'zgaruvchan nasoslar orasida markazdan qochma nasoslar, eksenel oqim nasoslari, qisman oqim nasoslari va vorteks nasoslari va boshqalar mavjud.
Keyingi tur - volumetrik nasos. Ushbu turdagi nasoslar muhrlangan ish joyining hajmini vaqti-vaqti bilan o'zgartirish orqali energiyani uzatadi va shu bilan suyuqlikning bosimini oshiradi va uni bo'shatishga majbur qiladi. Volumetrik nasoslarni ishchi elementlarning harakat shakliga ko'ra yana pistonli nasoslar va aylanma nasoslarga bo'lish mumkin.
Bundan tashqari, energiyani noyob usullar bilan uzatadigan boshqa turdagi nasoslar mavjud. Masalan, reaktiv nasoslar tashiladigan suyuqlikni tortib olish va aralashtirish uchun ishchi suyuqlikning yuqori tezlikdagi oqimiga tayanadi, impuls almashinuvi orqali energiya uzatiladi; diafragma nasoslari va suv bolg'asi nasoslari energiyani uzatish uchun tormozlash paytida suv bolg'asi effektidan foydalanadi; elektromagnit nasoslar elektr toki va elektromagnit kuch ta'sirida suyuq metall oqimi orqali suyuqlikni tashishga erishadi.
Bundan tashqari, nasoslarni tashilayotgan suyuqlikning xususiyatlari, haydash usuli, tuzilishi va maqsadiga qarab qo'shimcha ravishda tasniflash mumkin.
IV. Turli sohalarda nasoslarning qo'llanilishi
Nasoslarning ishlash diapazoni juda keng bo'lib, oqim tezligi soatiga bir necha yuz ming kub metr bo'lgan gigant nasoslardan soatiga bir necha desilitrdan kamroq oqim tezligiga ega miniatyura nasoslarigacha; ularning bosim diapazoni ham normal bosimdan 19,61 Mpa (200 kgf/sm2) yoki undan yuqorigacha o'zgarishi mumkin. Bundan tashqari, tashilayotgan suyuqlikning harorati va turi ham farq qiladi, masalan, suv (toza suv, kanalizatsiya va boshqalar), neft, kislotalar va asoslar, suspenziyalar va suyuq metallar va boshqalar.
Kimyo va neft tarmoqlarini ishlab chiqarishda nasoslar hal qiluvchi rol o'ynaydi. Xom ashyo, yarim tayyor mahsulotlar va tayyor mahsulotlar asosan suyuqlik bo'lganligi sababli, bu murakkab jarayonlarda nasoslar nafaqat suyuqliklarni tashish, balki kimyoviy reaktsiyalar uchun zarur bo'lgan bosim va oqimni ham ta'minlaydi. Shu bilan birga, ular haroratni tartibga solish uchun ko'plab qurilmalarda ham qo'llaniladi.
Qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishida nasoslar asosiy sug'orish va drenaj mashinalari hisoblanadi. Mamlakatimizning qishloq joylari juda keng va qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishini qo'llab-quvvatlash uchun har yili ko'plab nasoslar kerak bo'ladi. Umuman olganda, qishloq xo'jaligi nasoslari nasoslarning umumiy ishlab chiqarishining yarmini tashkil qiladi.
Tog'-kon va metallurgiya sanoati ham nasoslarni qo'llashning muhim sohalari hisoblanadi. Ushbu tarmoqlarda konlarni drenajlash, minerallarni qayta ishlash, eritish va prokat kabi jarayonlar nasoslarni qo'llab-quvvatlashni talab qiladi.
Energetika sohasida, u atom elektr stantsiyasi yoki issiqlik elektr stantsiyasi bo'ladimi, nasoslar hal qiluvchi rol o'ynaydi. Atom elektr stansiyalari yadro reaksiyalarining barqaror ishlashini ta'minlash uchun asosiy nasoslar, ikkilamchi nasoslar va uchinchi darajali nasoslarga muhtoj; issiqlik elektr stansiyalari esa elektr stantsiyasining normal ishlashini ta'minlash uchun ko'p sonli qozon besleme nasoslariga, kondensat nasoslariga, aylanma nasoslarga va shlak va kul nasoslariga tayanadi.
Mudofaa qurilishi ham nasoslarsiz amalga oshirilmaydi. Samolyot qanotlarini, rullarini va qo'nish moslamalarini sozlash, harbiy kemalar va tank minoralarining aylanishi, shuningdek, suv osti kemalarining suvga botishi va ko'tarilishi - bularning barchasi nasoslarni zarur quvvat va sozlash funktsiyalarini ta'minlashni talab qiladi. Bundan tashqari, tashish va tashish jarayonida yuqori{2}}bosim va radioaktiv suyuqliklar uchun nasosning oqishsiz ishlashiga-talab juda yuqori.
Kemasozlik sanoatida okeanga ketayotgan har bir kemada-yuzlab turli turdagi nasoslardan foydalaniladi. Kemani harakatga keltiradigan pervanel nasoslardan tortib kema kabinalarining muhitini saqlaydigan turli nasoslargacha, ularning barchasi ajralmas hisoblanadi. Bundan tashqari, shaharlardagi suv ta'minoti va drenaj tizimlari, parovozlar ishlatadigan suv, stanoklarda moylash va sovutish, to'qimachilik sanoatida bo'yoqlarni tashish, oziq-ovqat sanoatida sut va shakar mahsulotlarini tashish nasoslar yordamiga tayanadi.
Xulosa qilib aytganda, nasoslar turli sohalarda, jumladan, aerokosmik, harbiy texnika, sanoat ishlab chiqarishi va kundalik hayotda hamma joyda mavjud va ajralmas rol o'ynaydi. Shuning uchun nasoslar umumiy mashinalar sifatida tasniflanadi va mexanik sanoatda ajralmas va muhim mahsulotga aylanadi.
V. Nasoslarning asosiy parametrlari
Nasoslar, umumiy mexanizmlarning muhim tarkibiy qismi sifatida, ularning ishlashi turli xil dastur stsenariylarida ish samaradorligiga bevosita ta'sir qiladi. Nasoslarning ishlashini to'liq tushunish uchun birinchi navbatda bir nechta asosiy asosiy parametrlarga e'tibor qaratishimiz kerak. Ushbu parametrlar nafaqat nasoslarning o'ziga xos xususiyatlarini aks ettiradi, balki ularni tanlash va qo'llash uchun muhim ko'rsatmalar beradi.
1. Oqim tezligi Q
Oqim tezligi nasosning vaqt birligi ichida qancha suyuqlik o'tkazishi mumkinligini o'lchash uchun muhim ko'rsatkich bo'lib, odatda hajm yoki massa bilan ifodalanadi. Oqim hajmi Q bilan belgilanadi va uning birliklari m3/s, m3/s va l/s va hokazolarni o'z ichiga oladi. Massa oqimi Qm bilan, uning birliklari esa t/s, kg/s va hokazo. Bu ikkisi o'rtasidagi bog'liqlikni Qm=rQ formulasi orqali aniqlash mumkin, bu erda r suyuqlikning zichligini bildiradi. Oddiy haroratda suv uchun uning zichligi r taxminan 1000 kg / m3 ni tashkil qiladi.
2. Boshliq H
Suyuqlik boshi nasos tomonidan pompalangandan so'ng, nasosning kirish qismidan (ya'ni, nasosning kirish gardishi) chiqish joyiga (ya'ni, nasosning chiqish gardishiga) suyuqlikning birlik og'irligidagi energiya ortishiga ishora qiladi. Bu nasosdan o'tganda bir Nyuton suyuqlik olgan samarali energiyaga teng. Uning birligi N·m/N bo'lib, u odatda metr sifatida ham tanilgan. Bu nasos pompalaydigan suyuqlik ustunining balandligini ifodalaydi va shuning uchun oddiygina hisoblagichlar deb ham ataladi.
3. Aylanish tezligi n
Tezlik nasos milining vaqt birligidagi aylanishlar sonini bildiradi, odatda n belgisi bilan belgilanadi va uning birligi daqiqada aylanishlardir (r/min).
4. Assimilyatsiya boshining chegarasi
So'rg'ich boshi chegarasi, shuningdek, aniq musbat assimilyatsiya boshi sifatida ham tanilgan, kavitatsiya ishlashini o'lchash uchun asosiy parametrdir. Xitoyda bu parametr avval Dh bilan ifodalangan.
5. Quvvat va samaradorlik
Nasosning kuchi odatda kirish quvvati deb ataladi, bu asosiy harakatlantiruvchidan nasos miliga o'tkaziladigan quvvatdir va shuningdek, mil kuchi sifatida ham tanilgan, P bilan belgilanadi. Nasosning samarali quvvati yoki chiqish quvvati Pe bilan ifodalanadi va u vaqt birligi ichida nasosdan chiqarilgan suyuqlik natijasida olingan samarali energiyani o'lchaydi.
Shunisi e'tiborga loyiqki, bosh bu samarali energiyani aniq ifodalaydi. Xususan, bosh og'ir suyuqlik birligi nasosdan tashqariga chiqarilganda oladigan samarali energiyaga ishora qiladi. Shuning uchun, boshni, massa oqim tezligini va tortishish tezlashishini ko'paytirish orqali biz nasosdan suyuqlik chiqishi birligi ma'lum vaqt ichida oladigan samarali energiyani hisoblashimiz mumkin, bu nasosning samarali quvvati:
Pe=rgQH (Vt)=QH (Vt)
Ular orasida r nasos bilan haydaladigan suyuqlikning zichligini (kg/m³), nasos bilan haydaladigan suyuqlikning solishtirma og'irligini (N/m³), Q - nasosning oqim tezligini (m³/s), H - nasosning boshini (m), g - tortishish (m/s²) tezlanishini ifodalaydi.
Mil kuchi P va samarali quvvat Pe o'rtasidagi farq nasos ichidagi quvvat yo'qotilishini ifodalaydi. Ushbu yo'qotish miqdorini aniqlash uchun biz nasosning samaradorligi tushunchasini kiritamiz, u samarali quvvatning mil kuchiga nisbati sifatida ifodalanadi va ē bilan belgilanadi.
VI. Trafikning ta'rifi va konvertatsiyasi
Nasos tomonidan vaqt birligida chiqarilgan suyuqlikning hajmi Q bilan belgilanadi. Uning birliklari soatiga kubometr (m3/soat), sekundiga litr (l/s) va boshqalarni o'z ichiga oladi. Shuni ta'kidlash kerakki, sekundiga 1 litr soatiga 3,6 kubometrga teng, bu ham daqiqada 0,06 litr kubometrga teng. Bundan tashqari, biz suyuqlikning oqim tezligi va G bilan belgilangan o'ziga xos og'irligi yordamida soatiga pompalanadigan og'irlikni hisoblashimiz mumkin, bu erda r suyuqlikning solishtirma og'irligini bildiradi. Misol uchun, ma'lum bir nasos soatiga 50 kubometr oqim tezligiga ega bo'lsa, suvni quyishda biz soatiga qancha og'irlikni pompalay olishini bilmoqchimiz? Suvning solishtirma og‘irligi r kubometr uchun 1000 kilogramm deb faraz qilsak, G=Qr formulasi yordamida hisoblashimiz mumkin, natijada soatiga 50 000 kilogramm yoki soatiga 50 tonna hosil bo‘ladi.
VII. Boshning ta'rifi va konvertatsiyasi
Nasos orqali o'tadigan suyuqlikning birlik og'irligi natijasida olingan energiya bo'lgan bosh, H bilan belgilanadi va metr (m) bilan o'lchanadi. U assimilyatsiya boshini o'z ichiga oladi va taxminan nasos chiqishi va kirish o'rtasidagi bosim farqiga teng. Shu bilan birga, nasosning bosimi P bilan ifodalanadi va Mpa (megapaskal) bilan o'lchanadi. Shuni ta'kidlash kerakki, bosh va bosim o'rtasida ma'lum bir konvertatsiya aloqasi mavjud. Maxsus formula H=P/r, bu erda r - suyuqlikning solishtirma og'irligi. Misol uchun, P 1 kg/sm² bo'lsa, H ning taxminan 10 metr ekanligini hisoblash uchun formuladan foydalanishimiz mumkin.
1 Mpa 10 kg/sm² ga teng. H boshini H=(P2 - P1) / r formulasi yordamida hisoblash mumkin, bu erda P2 chiqish bosimini, P1 kirish bosimini va r suyuqlikning solishtirma og'irligini bildiradi.
Keyinchalik, kavitatsiya chegarasi va assimilyatsiya ko'tarish tushunchalarini, shuningdek ularning o'lchov birliklarini muhokama qilamiz. Kavitatsiya nasosning ishlashi paytida pervanelning kirish qismidagi suyuqlik vakuum bosimi tufayli bug' hosil qiladigan hodisani anglatadi. Bu bug'langan pufakchalar suyuqlik zarralari bilan ta'sir qilganda, pervanel kabi metall yuzalarning eroziyasiga olib keladi va shu bilan bu metall qismlarga zarar etkazadi. Ushbu vakuum bosimi bug'lanish bosimi deb nomlanadi. Boshqa tomondan, kavitatsiya chegarasi nasosning assimilyatsiya qilish joyidagi suyuqlikning birlik og'irligi bug'lanish bosimidan yuqori bo'lgan energiyani anglatadi. U metrlarda o'lchanadi va odatda NPSHr bilan belgilanadi.
Kerakli kavitatsiya chegarasi Dh deb ham ataladigan assimilyatsiya boshi nasos suyuqlikni so'rishi mumkin bo'lgan vakuum darajasidir. Bu nasos uchun ruxsat etilgan o'rnatish balandligi va uning birligi ham metrdir. Assimilyatsiya balandligini hisoblash formulasi: So'rish boshi=Standart atmosfera bosimi - Kavitatsiya chegarasi - Xavfsizlik chegarasi. Ular orasida standart atmosfera bosimidan hosil bo'lgan quvur liniyasining vakuum balandligi 10,33 metrni tashkil qiladi va xavfsizlik chegarasi odatda 0,5 metr sifatida qabul qilinadi.
Masalan, ma'lum bir nasos uchun uning zarur assimilyatsiya ko'taruvchisi 4,0 metrni tashkil qiladi. Uning assimilyatsiya balandligini Dh hisoblash uchun yuqoridagi formuladan foydalanishimiz mumkin. Hisoblash natijasi: Dh=10.33 - 4.0 - 0.5=5.83 metr.
VIII. Nasos kavitatsiyasi hodisasi va uning sabablari
1. Kavitatsiyaning ta'rifi
Suyuqlik ma'lum bir haroratga yetganda, uning bosimi bu haroratga mos keladigan bug'lanish bosimiga tushadi. Bu vaqtda suyuqlik ichida pufakchalar paydo bo'ladi. Ushbu hodisa kavitatsiya deb ataladi.
2. Kavitatsiyaning qulashi
Kavitatsiya jarayonida hosil bo'lgan pufakchalar, suyuqlik yuqori{0}}bosim maydoniga oqib o'tayotganda, bosimning keskin oshishi tufayli tez qisqaradi va oxir-oqibat suyuqlikda yorilib ketadi. Ushbu hodisa kavitatsiyaning qulashi deb ataladi.
3. Kavitatsiyaning sabablari va xavfi
Nasosning ishlashi paytida, agar oqim o'tish joyining ma'lum joylari (masalan, pervanel pichoqlarining kirish joyidan bir oz orqada joylashgan joy) pompalanadigan suyuqlikning mutlaq bosimining bu haroratda bug'lanish bosimidan pastga tushishiga olib keladigan ma'lum bir sababga ega bo'lsa, suyuqlik shu nuqtada bug'lana boshlaydi va ko'p miqdorda pufakchalar hosil qiladi. Ushbu pufakchalarni o'z ichiga olgan suyuqlik pervanelning yuqori-bosim maydoniga kirganda, pufakchalar yuqori bosimli suyuqlik ta'sirida tezda qisqaradi va oxir-oqibat yorilib ketadi. Bu jarayon, ayniqsa, suv osti nasoslarida yaqqol namoyon bo'ladi. Pufakchalarning kondensatsiyasi va yorilishi juda yuqori tezlikda suyuqlik zarralari tomonidan bo'shliqlarni tez to'ldirish bilan birga keladi, bu esa kuchli suv ta'siriga olib keladi. Ushbu suv ta'siri metall yuzasiga yuqori zarba chastotasi bilan zarba beradi, zarba stressi yuzlab minglab atmosferaga etadi va zarba chastotasi hatto soniyada o'n minglab martagacha yetishi mumkin. Uzoq vaqt davomida bunday ta'sirlarga duchor bo'lgan devor sirtlari jiddiy eroziyaga duchor bo'lishi mumkin, hatto teshik paydo bo'lishi mumkin.
4. Kavitatsiya jarayoni va ta'siri
Nasosda kavitatsiya pufakchalarning shakllanishi, rivojlanishi va qulashi bilan bog'liq murakkab jarayondir. Nasosning oqim qismining ma'lum joylari suyuqlikning mutlaq bosimi bug'lanish bosimidan pastga tushishiga olib keladigan o'ziga xos sharoitlarni boshdan kechirganda, suyuqlik bug'lana boshlaydi va ko'p miqdorda pufakchalar hosil qiladi. Bu pufakchalar suyuqlik pervanelning yuqori{2}}bosim maydoniga kirganda, yuqori bosim ta'sirida tezda qisqaradi va oxir-oqibat yorilib ketadi. Ushbu ketma-ket jarayonlar nafaqat oqim tarkibiy qismlariga jiddiy zarar etkazadi, balki yoqimsiz shovqin va tebranish hosil qiladi va shu bilan nasosning ish faoliyatini sezilarli darajada kamaytiradi. Og'ir holatlarda kavitatsiya hatto nasosdagi suyuqlik ta'minotining uzilishiga olib kelishi mumkin, bu nasosning normal ishlashiga ta'sir qiladi.
IX. Nasosning xarakterli egri chizig'i nima?
Nasosning xarakteristik egri chizig'i, shuningdek, ishlash egri chizig'i sifatida ham tanilgan, markazdan qochma nasosning asosiy ishlash parametrlari o'rtasidagi munosabatni ko'rsatadi. Ushbu egri chiziqlar haqiqiy o'lchovlar orqali olinadi va nasos ichidagi suyuqlikning harakatlanish shaklini vizual tarzda ifodalaydi. Xarakteristik egri chiziqlarga oqim tezligi va bosh (Q-H), oqim tezligi va samaradorlik (Q-ķ), oqim tezligi va quvvat (Q-N), oqim tezligi va bugʻlanish bosh chegarasi (Q-NPSHr) egri chiziqlari kiradi. Ushbu egri chiziqlar nasosning ish holatini tushunish uchun juda muhimdir, chunki har qanday oqim tezligi nuqtasi uchun egri chiziqda bosh, quvvat, samaradorlik va bug'lanish boshi chegarasi uchun mos qiymatlar to'plamini topish mumkin va bu parametrlar to'plami ish holati yoki ish nuqtasi deb ataladi. Xususan, markazdan qochma nasosning eng yuqori samaradorligidagi ish nuqtasi optimal ish nuqtasi deb ataladi va u odatda dizayn ish nuqtasidir. Ushbu unumdorlik parametrlarini tushunish nasosning normal ishlashi va energiyani tejash-faoliyatini ta'minlash uchun juda muhimdir.
11. Nasosning samaradorligi qanday aniqlanadi? Uning formulasi nima?
Nasosning samaradorligi ē belgisi bilan ifodalangan samarali quvvatning mil kuchiga nisbati sifatida aniqlanadi va uning hisoblash formulasi ē=Pe/P. Bu erda Pe nasosning samarali quvvatini, P esa nasosning mil quvvatini, ya'ni asosiy harakatlantiruvchidan nasos miliga uzatiladigan quvvatni bildiradi. Samarali quvvat nasosning boshi, massa oqimi va tortishish tezlashuvining mahsuloti bo'lib, uning formulasi Pe=rg QH (vattlarda) yoki Pe=QH/1000 (kilovotlarda) hisoblanadi. Bundan tashqari, r nasos tomonidan tashilayotgan suyuqlikning zichligini, suyuqlikning solishtirma og'irligini (=rg) va g - tortishish tezlanishini ifodalaydi. Shu bilan birga, massa oqim tezligi Qm ni r zichligini Q oqim tezligiga, soatiga tonna yoki sekundiga kilogramm birliklari bilan ko'paytirish orqali olish mumkin.
12. Nasos uchun to'liq ishlash test dastgohi nima?
Nasoslar uchun to'liq ishlash sinov dastgohi nasoslarning turli ishlash parametrlarini aniq sinab ko'rishga qodir bo'lgan ilg'or uskunadir. U milliy standartlarga mos keladi va B-darajadagi aniqlikka ega bo‘lib, test natijalarining to‘g‘riligini ta’minlaydi. Ushbu sinov dastgohi oqim o'lchash uchun qurt tishli oqim o'lchagich, boshni o'lchash uchun nozik bosim o'lchagich, assimilyatsiya boshini o'lchash uchun vakuum o'lchagich va quvvatni o'lchash uchun eksenel quvvat mashinasini o'z ichiga olgan aniq asboblar bilan jihozlangan. Bundan tashqari, nasos tezligini aniq aniqlash uchun spidometr ham ishlatiladi. Ushbu aniq asboblarning birgalikdagi harakati orqali biz nasosning ishlash parametrlarining to'liq to'plamini olishimiz va shu bilan uning ish faoliyatini har tomonlama baholashimiz mumkin.
